Minggu, 19 April 2026
TUTUR TRI WIKRAMA MULYA
TATTWA TRIWIKRAMA MULYA
1b. Om Awignam Astu nama sidham, puniki pangertian agama triwikrama mulya, tutur mijil sakeng usana jawa, ida sang hyang brahma, wisnu kapanikayang mekarya jadma, makarya ida manusa tetiga, kedi, lanang, wadon, sekatah manusane sami wenten celin ipun, rinancana olihing manusa, nenten uning ring pangan kinum, tanpa kamben, sami jadmane kadi sato, tingkah ipune nenten karungu ring pianak, tan rengen rahina wengi, sagenah nia masanggama, kadi katiba surya, mangetis ring soring taru, yan katiba hujan, sumilib gwaning natar, pada nyingid nyingidang dewek, rikala ika Betara guru Tunggal,ngandikayang sang hyang Wiswakarma turun ring maya pada angawe desa, pakubon, panti kahyangan, kamulan, tri dewa
2.a. parhyangan kasiwikrama, tiosan punika pawangune irika manusane pada nulad, pawangun sang hyang wiswakarma, sami sampun karangsuk imanusa, tingkah manusane tan surud mengambekang kadi sato, sampun ebak manusane mangkana kabeh, Betara Brahma Wisnu tan surud mekarya manusa, kala irika kaaksi antuk ida sang hyang pramesti guru, tingkah manusane mambek sato sami, irika ida sang hyang pramesti guru mayoga ring tungtungin sangka dwipa, dados medal kaman idane geng pisan malih luwih dumilah cayane, irika watek dewata nawa sangane ngandikayang ngrepgah santukan kepekayunan pacang kerahuin kala, serauhe para watek dewata nawa sanga ring gunung sangka dwipane, irika ngandika sang hyang pramwsti guru
2.b. inggih dewa watek titiang katiba mala petaka, iriki sapa sira jati tiba iriki, sira mapatakene puniki, dewa kepekayunin pisan, sapa sira wastane tatasan pisan dewa, irika raris mepamit watek dewata nawa sangane sami, lunga anonton mala petakane punika, ring pinggir segarane, raris kegambel punika sami pada nyata, kacata toyo gunung punika, taler gosang, irika tulak watek dewata nawa sangane sami, nguningang sang wenten keni antuk ida nyata mala punika, ngandika sang hyang pramesti guru ngandikayang ngembarin antuk senjata, irika gelis kepanahin antuk senjata mala punika, riwawu pisan kepanahin dados mala punika maurip, mebayu, ri pingkalih kepanahan maurip metangan, masiku, ring
3.a. ping tiga kagebug maurip masirah, mawunwunan, ring ping pat kebandung metu mata, ring ping lima kebandung metu mahirung, ring ping nem maurip mecangkem, ring ping pitu masenjata metu mekarna, ring ping kutus kepanah metu metangkah, menyonyo, mawista, masili, ring ping sia kepanah metu maurip metangi angerak, anguwuh ageng pisan suarane, kadi kilat rasa pacang nginum rah, sami irika jerih watek dewata nawa sangane, irika tan surud angerak sang hyang kala nama, tan maren angumbe aji biang, nunas paxcang tadah tadahan, raris kapireng ring sang hyang pramesti guru gelis ida lunga, kepanggih sang hyang kala, raris ida ngandika ring ida sang hyang kala, dewa merika dewa ke madya pada, ditu cingakin yen ada jadma mejalan di margane tengai tepete, nika ajeng-
3.b. ajengan i dewane, yan mejalan di margine tengah lemeng yening medem mare engseb suryane, pules tengai tepete, yan megawe di mare engseb suryane, yen nganggo bale tiying, kayu bah tanpa sangkan, punika tadahan i dewane, irika sang hyang kala mepamit, rika raris lunga ke madya pada, rawuh ring madya pada ngadeg ring pempatane, raris wenten manusa kepanggih, memargi tengai tepete dasanan, satusan sami ketadah antuk sang hyang kala, katah jadmane padem, malih wenten jadma medem rikala tengai tepet, wawu engseb surya, pada ketadah antuk sang hyang kala, akeh jadmane padem, sarahi rahina, akedik kari manusane irika sang manusa pada ngeling nyambat nyambat betara, kapireng antuk sang hyang pasu-
4.a. pati, gelis ida tedun ke merca pada, marupa ida manusa, ngalinggihin ida lembu mwani sareng betari istri, memargi ring madya pada tengai tepete, irika ida juga ketadah antuk ida sang hyang kala ngandika sang hyang llilingsuan, inggih sang hyang kala punapi mawinan manusane dukain i dewa banget, saur sang hyang kala, eda liyu raos, saur sang hyang lilingsuan, inggih dewa wenten bawos ida betara menawi dewa nenten uning, ring manusane salah, jalanan, titiang nguningan mangkin, napi punika netra nem, koping nem, tri sirah, asta pada, catur buja, tri silit, irung tiga, liyang nem, catur blasa, dwi purus, baga pisan, gelis lingsir suryane, wangde sang hyang kala nadah, manusane punika, irika gelis sang hyang
4.b. pramesti guru marupa dewa malih, raris ngandika ring sang hyang kala, sakeng duk punika rawuh kawekas wekas pisan yaning wenten jadma mejalan tengai tepete yadin magending, yadin medem, sing je pules, yan mareren, sing mejalan, yadin medem, surup suryane yan sing pules, sampunang i dewa nadah, malih yan manusa mekarya sedeng tengai tepet, yan tan uning ring segawene, punika nyandang tadah i dewa. Yaning manusane amanjang ingidung, rikala engseb suryane, yan uning ring satwane nenten dados tadah, malih wenten manusa ngawe bale kayu yadia pinesing mungkatang awaknia, punika nyandang tadah i dewa manusane salah jalan, maswah mameteng, ngetepin kuku petengne, nyampat petengne, nyujukang sam-
5.a. pat dilene, nyapuhin tikeh baan saput negak mangupkupan entud peteng, negak bahan tengah korine, mwah majujukm salah masa ring korine, masila numpukang batis ngarepin palinggih, negak gejing gejing tur ngamah nasi sambil mejalan, ngamah nasi sambilan medem, ngamah nasi ganggo sinduk don, yan tan kineset antuk bungut, mwang pules rahina sakonden dauh 12, sawus dauh 10, malih makutu sadurung dauh 12, mwang manusa wawu nganten masolah sapunika punika sane nyandang tadah i dewa, sakeng mangkin rawuh kawekas wekas. Tan wenten dados kemarginin, antuk manusane tingkahe asapunika, dados pwara mati, irika raris mantuk betara pramesti guru, sabudal ida sang hyang pramesti guru irika sang hyang kala ma-
5.b. wacana ring merca pada, suka tan suka, raris mangerencana sang mekarsa mekarya mamreteka ring margine ring sajagat, sadadia, sami pada ngawe banten paslat, pawitring purnamaning kapat, purnamaning ke dasa rauh ring tanggaling apada pinara sangan, adeg nira, Iki Kama Ypga Sang Hyang Kala, medal panca maha bhuta, dasenen aji bhuta, 50, satusan mijil bhuta 500, sewutan mijil bhuta 5000, sasiki mulih nring sang hyang kala, malih sang hyang kala mayoga mijil dengen, dasana, sewunan, satusan, mijil dengen, sami pun polih ring sang hyang kala, sami kala dengen, nunas labahan ring sang hyang kala, raris kaiceb labaan mangda sami masuk ring manusane , awinan manusane bingung, bungeng, giyuh, punika ngrebrebin pemargin ma-
6.a. nusane, mebalik manah manah manusane, puni8ka patut ketadah antuk dengen, malih kale dengene sumusup ring manah manusane, neka kang tingkah manusane, di tembok nyane tongosin, di pedum sabda idep nyane tongosin, di padunin manah nyane tongosin, di padunin pah nyane celupin, ento lantasang tadah kala dengen, malih yan ana manusa tan bakti ring kahynan, tan bakti ring dewa, tan bakti ring pitara mwang ring wiku sidi pandita, ento patut tadah kala dengen, bhutane petengne nadah, lemahne dengene nadah, bhuta mawak nadah, kala mawak wadon, dengen mawak siyat, kala mawak marga, kalindihan kaliyuga, manusane tan pegatan menangis, lanang wadon makumpul kumpul
6.b. masesambatan menyambat betara, seantukane akeh kageringan, raris padem, punika raris kapireng antuk sang hyang kala, raris turun ida sang hyang kala, kekantenang antuk manusane kadi mertyuh rupane, ajerih sang manusa sami, matisusupi parane, dados keaksi ring ida sang hyang tunggal, irika tedun ida marupa kumilip, sato, taru, kedadosang wenten manusa tuwa kukuh ring kedharman, tan ajerih padem, punika parek ring sang hyang kala, raris ngandika ida sang hyang kala, ring wang tuwa punika, luire, sato, taru, paksi, pepelika, sarwa kumilip, sato, taru. Kebawos jadmane sane melaib dija ja magenah dados maruruha sapunika rupan ipun, luire, sato, taru, paksi, pepelika sarwa kumilib, kepastu
7.a. ring ida sang hyang kala, malih sang hyang kala ngandika rig sarwa carma, ih wang tuwa carma kedarman punika ungsian, ulihn jani kayang wekas, panca wali krama, eka dasa bumi, tekaning buta pakerti, ring sang manusa swang swang, amangun kerti yasa, adana punia ametik metik angga sarira, amangun tapa brata, wireh metapane ngulati brata, wireh megawe darma putus, dewane sweca ring sang megawe darma putus. Malih yan matingkah ngaduhang ane tan patut gamayang, bhuta kala dengene mawak ring manusane, sangkalaning jadma padem depisan masah, nyekeh, makelo kelo, enggalang geseng punika tingkahe mulih ring bhuana, apan mijile sakeng bhuana, mangda kepagehang sakeng mangkin rawuh kawekas, wekas. Ana pawak sang hyang kala ring i manusa darma
7. b. Idepne tunggalang ring jagate sami, tan kepadayang negen ke pucak gununge, yan selem mapulungan, kala, macebleng kedas sang hyang adi tapa. Yan pelung kanten macebleng pitara sawah. Yan makalangan sang hyang apah metu sakeng kala, murub kadi suluh tanpa kukus sang hyang mega kantara, kadi damar tanpa kukus sang hyang kantara, yan kuning macebleng sang hyang dewata ika, yan kanten putih sentak macebleng betara anelehin taya ambara ento. Tetesang apang tawang kedarmane tatasang awake matunggalan, anduse mulih ka mertha, ampase ngulung dadi kawisia, andusing mertha dadi rah, andusing rah mijil, bayu, teja. Kenteling rah dadi isi, sambating rah mijil otot, mijil balung, kukudung ring rah, dadi mijil kulit, banyuning rah dadi peluh,
8.a. ento tatasang wang to, yan misadia tahu kadi kahuripe jati, pamulihan sang hyang atma pamulihan idep, getih, banyu, mulih ka tembange, bayu, sabda, idep mulih ke bintang, isi, tulang, uwat mulih ke pertiwi, mata kuping mulih maring surya, bulan. Kulit wunwunan mulih ring langit, ento pedasang pisan, yan misadia wang tuwa numadi kehadanin Brahmana siwa dwarane tatasang. Yan misadia dadi Ratu Sakti uyenguyengane tatasang, Yan misadia dadi istri utama usehane pedasang, yan misadia dadi wesia mangku rat, kukulungane pedasang, yan misadia dadi wesia luh wicaksana, paningalane pedasang, yan misadia sudra pradnyan bagus, pejalan basange pedasang, yan misadia dadi luh sudra wicaksana batukane
8.b. pedasang, yan misadia dadi sudra pacul, ring baga pedasang, asapunika pangandikan ira ida sang hyang kala, ring wang tuwa darma punika, Tucapa jadma pekaryan ida sang hyang brahma, ngaran I Kaki manuh, mwah pekaryan ida sang hyang wisnu ngaran Nini Manuh, mawekas sira makweh kasogahin antuk ida sang hyang sinuhun kidul, kedadosang catur jadma, brahmana, ksatria, wisia, sudra. Hyang betari Giri Putri mekarya manusa tiga, roro swara wawang, sanunggal kedadosang catur jadma, ring Tri Wikrama Mulya waya tattwa nira ring wang utama, mwang ana aksara swara jati, swarania tiniba ring sang hyang siwa tiga, siwa, sada siwa, parama siwa, apan tri mulania, marmania iki manusa adruwe kemulan rong tiga, apan ikan manusa pawangun ira hyang giri nata, pasung ira sang
9.a. hyang siwa, atur ira ring betara guru, ingayan dyana sidi, sarining akasa dadi jadma lanang, kama putih, purwa. Sarining embang dadi jadma kedi, kama dadu purwa ngaran, sang hyang semara, kama bang ngaran, sang hyang nareswara, kama dadu ngaran sang hyang dadi maya. Nresti nira sang hyang tiga, luhuran ring sang hyang Ongkara, sang hyang iswara, sang mahesora, sang hyang brahma, sang hyang ludra, sang hyang mahadewa, sang hyang sangkara, sang hyang wisnu, sang hyang shambu, sampun umider ring bhuana agung, mwang buana alit rumaksa bayu, sabda, idep. Mijil sang hyang surya kanta, mekarya kentel, makumpul sang hyang kama, ida sang hyang siwa loka, sang hyang guru reka sang hyang kawi reka, apan ida sang hyang tiga reka, sang hyang kama, anilih kulit ring pertiwi, nilih bulu ring padang, nilih isi ring paras, nilih
9.b. muluk ring endut, nilih otot ring embun, nilih getih ring toyo, nilih bayu ring kayu, nilij sirah ring akasa, nilih rambut ring mega, nilih karna ring surya, ring bulan, nilih liyat ring tatit, nilih alis ring tejo, nilih cangkem ring guwa, nilih gigir ring suket, nilih irung ring sumur, nilih ambek mring wintang, nilih sabda ring ketug lindu, gereh, prekasa, nilih angkihan ring angin, ika umawak urip, sangkan arang panes parawada, mungguing usana jawa tumeng ring bhuana mahbah. Winarah de sang hyang guru reka, sang hyang saraswati, sang hyang kawi swara, betara mwang betari sami mijil ring yoga sandi nira, sama juga ring panglinggan sang hyang guru reka, nora tedun ring madya pada. Ana ring akasa, surya candra, lintang. Ana ring pertiwi mantiga, manta-
10.a. ya, maharya. Ana ring embang, gni, banyu, angin, ana jambu her ring gunung pastora. Makweh wedania, kerta wayania, ana jurang, pangkung, maka margining we, ring luwang luwang kabeh, ring luhuring pertiwi, ika dadi toyo ring danu, ring segara, maka uriping manusane kabeh, ana gunung wetan pawangun ira sang hyang tunggal ngaran, jambu dwipa, yatika umawa watek dewata kabeh. Mawecana sang hyang guru reka ring para watek dewata nawa sangane, kinon sinundut ikang gunung ginawa ikang ngulon, wawu prapteng wayabya, mawak mikang gunung, ginuncang ikang gunung ring opara watek dewata nawa sanga, bencar ikang gunung jambu dwipa ring bayabya, endahania mili banyu, banyu ika ngaran wisia kalakuta, tinayug denira betara betari, mwang para watek
10.b.dewata kabeh, pejah watek dewata kabeh mwah betara betari, nuli betara guru mayoga angregepn tirtha sanjiwansiniratan dening dewata kabeh, mwah maurip kadi nguni, mangke sang hyang guru tanayub, wawu prapteng nira kanta nira sang hyang guru, ngredeg wisianira, irika betara guru nguncarang, weda sloko ring hredaya, pinastu ikang we matemahan amertha purna jati tan ngwisianin, ireng kantanira sang hyang guru mwah matemahan putih, mangke asali aran, ngaran sang hyang nila kanta, bentar gunung ika dadi gunung kabeh, ana bumi jawa bali, ninda sang maya denawa ring jawa, ring pulo cina, ninda sang anoman mwang sang rama dewa, kang mengaran nabhi bagenda, nabi ahmad, nabhi bana, nabhi kencana,
11.a. kang angga wyasa lambang ramayana, ane wenang tangkeb sejawa betara brahma, sira agaman maka pangempu sira ring prayojana, suksma, ikang bumi pastoro ika madoh unggwania, mangulon dumlarania, kadi gunung jamba warsa ika, surya, candra, lintang tan ana nyuluhin, bumi ika, manusa nirankana, kadi kraning gandarwa sidi, sang manusa tan wruh ring bumi pastora ika, mangkana tuwin tatwaya, kunang sang hyang sinuhun kidul wineh amertha ring manusa kabeh, pari catur warna luirnia, sweta, abang, jenar, kresna,
Langganan:
Posting Komentar (Atom)
Tidak ada komentar:
Posting Komentar